અનાથાશ્રમના સંચાલકે જ્યારે પૂછ્યું કે કેમ આ મૂંગો છોકરો? ત્યારે દંપતીએ આપેલો જવાબ સાંભળીને આખો આશ્રમ...
એક શાંત અને એકાંત વિસ્તારમાં આવેલું 'વાત્સલ્ય અનાથાશ્રમ' તેની શિસ્ત અને બાળકો પ્રત્યેના પ્રેમને કારણે જાણીતું હતું. આ આશ્રમની ઈંટો અને ચારેય તરફ ફેલાયેલી હરિયાળીમાં કેટલાય માસૂમ બાળકોના અધૂરા સપનાઓ અને એકલતા છુપાયેલી હતી. આ આશ્રમમાં જે બાળકો રહેતા હતા તેમાંથી મોટાભાગના કાં તો રસ્તા પરથી બિનવારસી હાલતમાં મળ્યા હતા અથવા તો ગરીબીને કારણે તેમના માતા-પિતા તેમને અહીં છોડી ગયા હતા. આશ્રમના સંચાલક તરીકે પચાસ વર્ષના હરિપ્રસાદભાઈ છેલ્લા પંદર વર્ષથી સેવા આપી રહ્યા હતા. તેઓ દરેક બાળકને પોતાના સંતાનની જેમ જ સાચવતા હતા અને તેમના ભવિષ્યની સતત ચિંતા કરતા હતા.
આ આશ્રમમાં સાત વર્ષનો એક માસૂમ છોકરો રહેતો હતો જેનું નામ હરિપ્રસાદભાઈએ કાનજી રાખ્યું હતું. કાનજી આશ્રમના અન્ય બાળકો કરતાં તદ્દન અલગ હતો કારણ કે તે જન્મથી જ મૂંગો હતો. તે પોતાની લાગણીઓ માત્ર આંખોથી અને હાથના ઈશારાથી જ વ્યક્ત કરી શકતો હતો. કાનજીનો સ્વભાવ ખૂબ જ શાંત અને મળતાવડો હતો પણ તેની મૂંગા હોવાની લાચારી તેના માટે એક મોટો શાપ બની ગઈ હતી. જ્યારે પણ આશ્રમમાં કોઈ અમીર કે મધ્યમવર્ગીય દંપતી બાળકને દત્તક લેવા માટે આવતું, ત્યારે બધા બાળકો હોંશે હોંશે આગળ આવી જતા પણ કાનજી હંમેશાં પાછળ જ ઊભો રહેતો હતો.
દરેક દંપતી જે પણ આશ્રમની મુલાકાતે આવતું તે હંમેશાં એવું બાળક પસંદ કરતું જે બોલકું હોય, હસમુખું હોય અને તંદુરસ્ત હોય. કોઈ પણ વ્યક્તિ એક મૂંગા અને અસમર્થ બાળકને પોતાના ઘરે લઈ જવા તૈયાર નહોતું થતું. કાનજી આ વાત બરાબર સમજતો હતો એટલે તેણે ક્યારેય કોઈની સામે જવાની જીદ નહોતી કરી. કાનજીની એક ખાસ આદત હતી કે તે રોજ સવારથી સાંજ સુધી આશ્રમના મુખ્ય હોલની એક નાની બારી પાસે બેસી રહેતો હતો. તે બારીમાંથી બહાર જતા રસ્તા અને આશ્રમના મુખ્ય દરવાજા તરફ એકીટશે જોયા કરતો હતો જાણે તે કોઈની ખૂબ જ આતુરતાથી રાહ જોઈ રહ્યો હોય.
કાનજીને આ રીતે રોજ બારી પાસે બેસી રહેતો જોઈને હરિપ્રસાદભાઈનું હૃદય પણ દ્રવી ઉઠતું હતું. તેઓ ઘણીવાર કાનજીની પાસે જઈને તેના માથા પર હાથ મૂકતા અને તેને વ્હાલ કરતા હતા. કાનજી તેમની સામે જોઈને સહેજ સ્મિત કરતો પણ તેની આંખોમાં છુપાયેલી ઊંડી વેદના અને એકલતા ક્યારેય છુપી નહોતી રહેતી. જોતજોતામાં કાનજીને આ આશ્રમમાં આવ્યાને ત્રણ વર્ષ જેટલો લાંબો સમય વીતી ગયો હતો. તેની સાથેના કેટલાય બાળકો નવા પરિવારો સાથે પોતાના ઘરે ચાલ્યા ગયા હતા પણ કાનજીનો એ જ ઓરડો, એ જ જૂની બારી અને એ જ પ્રતીક્ષા અકબંધ રહ્યા હતા.
સમય વહેતો રહ્યો અને એક દિવસ આશ્રમના આંગણે એક અત્યંત વૈભવી અને મોંઘી બ્લેક કલરની સેડાન ગાડી આવીને ઊભી રહી. ગાડીમાંથી એક બહુ જ સુપ્રસિદ્ધ અને અમીર વેપારી દંપતી ઉતર્યું જેમનું નામ રાઘવભાઈ અને માધવીબેન હતું. રાઘવભાઈ ટેક્સટાઈલ ઇન્ડસ્ટ્રીના બહુ મોટા માલિક હતા અને શહેરમાં તેમની પ્રતિષ્ઠા ખૂબ જ ઊંચી હતી. માધવીબેન પણ એક સામાજિક કાર્યકર હતા. આ દંપતીના ચહેરા પર અમીરીનો કોઈ અહંકાર નહોતો પણ એક ઊંડી ઉદાસી અને અધૂરપ સ્પષ્ટપણે દેખાઈ આવતી હતી. તેઓ ઓફિસના કામકાજમાંથી સમય કાઢીને આજે બાળક દત્તક લેવાના ઈરાદા સાથે આશ્રમમાં આવ્યા હતા.
હરિપ્રસાદભાઈએ અત્યંત આદરપૂર્વક રાઘવભાઈ અને માધવીબેનનું પોતાની ઓફિસમાં સ્વાગત કર્યું. તેમણે દંપતીને આશ્રમના નિયમો અને બાળકો વિશે વિગતવાર માહિતી આપી. ત્યારબાદ હરિપ્રસાદભાઈ તેમને આશ્રમના મુખ્ય હોલ તરફ લઈ ગયા જ્યાં બધા બાળકો એકસાથે રમી રહ્યા હતા. માધવીબેને હોલમાં પ્રવેશતાની સાથે જ ચારેય તરફ નજર ફેરવી. બધા બાળકો સુંદર કપડાં પહેરીને આ નવા અમીર મહેમાનોને આકર્ષવાનો પ્રયત્ન કરી રહ્યા હતા કારણ કે દરેક બાળકના મનમાં એક આશા હતી કે કદાચ આજે તેમનું નસીબ ખુલી જશે અને તેમને એક સારો પરિવાર મળી જશે.
પરંતુ માધવીબેનની નજર એ રમતા બાળકો પર ન અટકી. તેમની નજર સીધી હોલના ખૂણામાં આવેલી એ નાની બારી તરફ ગઈ જ્યાં રોજની જેમ કાનજી એકલો બેઠો હતો અને બહાર રસ્તા તરફ જોઈ રહ્યો હતો. કાનજીને આ રીતે બેઠેલો જોઈને માધવીબેનના હૃદયમાં એક અજીબ ધ્રુજારી પેદા થઈ. તેમણે રાઘવભાઈનો હાથ પકડ્યો અને કાનજી તરફ ઈશારો કર્યો. બંને જણા ધીમે ધીમે ચાલતા કાનજીની નજીક પહોંચ્યા. કાનજીએ પગરવનો અવાજ સાંભળીને પાછળ જોયું. માધવીબેનને પોતાની સામે જોઈને તે સહેજ ગભરાઈ ગયો અને ઊભો થઈને પાછળ હટવા લાગ્યો.
માધવીબેન નીચે ઘૂંટણિયે બેસી ગયા અને તેમણે અત્યંત વ્હાલથી કાનજી તરફ પોતાના બંને હાથ ફેલાવ્યા. કાનજી એક ક્ષણ માટે સ્તબ્ધ થઈ ગયો. તેણે માધવીબેનની આંખોમાં જોયું જેમાં આંસુની ધારાઓ વહી રહી હતી. રાઘવભાઈ પણ કાનજીની નજીક આવ્યા અને તેમનું આખું શરીર ધ્રૂજવા લાગ્યું હતું. માધવીબેને કાનજીના જમણા હાથની હથેળી પોતાના હાથમાં લીધી અને તેના કાંડા પર બનેલું એક નાનું કાળું લાંછન જોયું. એ કાળું નિશાન જોતાની સાથે જ માધવીબેનના મોઢામાંથી એક મોટી ચીસ નીકળી ગઈ અને તેમણે કાનજીને પોતાની છાતી સરસો ચાંપી લીધો.
રાઘવભાઈ પણ પોતાની જાત પરનો કાબૂ ગુમાવી બેઠા અને તેઓ પણ કાનજીને વળગીને ધોળા દિવસે ધ્રુસ્કે ધ્રુસ્કે રડવા લાગ્યા. આખા હોલમાં એકદમ સન્નાટો છવાઈ ગયો હતો. રમતા બાળકો અને ત્યાં હાજર રહેલા આશ્રમના કર્મચારીઓ આ અદભુત અને ચોંકાવનારું દ્રશ્ય જોઈને સ્તબ્ધ થઈ ગયા હતા. હરિપ્રસાદભાઈ પણ દોડતા ત્યાં આવ્યા અને તેમને સમજાયું નહીં કે આટલા મોટા અમીર વેપારી એક મૂંગા અને લાચાર છોકરાને વળગીને આટલી હદ સુધી કેમ રડી રહ્યા છે. તેમણે રાઘવભાઈના ખભા પર હાથ મૂક્યો અને પૂછ્યું કે, શેઠ, શું થયું? તમે આ મૂંગા છોકરાને જોઈને કેમ આટલા વ્યાકુળ થઈ ગયા છો?
રાઘવભાઈએ પોતાના આંસુ લૂછ્યા અને ધ્રૂજતા અવાજે માઈક જેવી ગંભીરતાથી હોલમાં હાજર રહેલા બધાને સંભળાય એ રીતે બોલવાનું શરૂ કર્યું કે, હરિપ્રસાદભાઈ, આ કોઈ અનાથ કે લાચાર છોકરો નથી. આ અમારો જ સગો દીકરો આરવ છે, જે આજથી બરાબર ત્રણ વર્ષ પહેલાં એક બહુ મોટા મેળામાંથી અચાનક ખોવાઈ ગયો હતો. અમે તેને શોધવા માટે આખી દુનિયા એક કરી નાખી હતી, કરોડો રૂપિયા પાણીની જેમ વહાવી દીધા હતા અને પોલીસ સ્ટેશનના હજારો ચક્કર કાપ્યા હતા પણ તેનો કોઈ જ પત્તો નહોતો મળ્યો.
માધવીબેને રડતા રડતા કાનજીના ચહેરાને પોતાના હાથમાં લીધો અને કહ્યું કે, મારો આરવ જન્મથી જ બોલી શકતો નહોતો. જ્યારે તે મેળામાં અમારીથી છૂટો પડી ગયો ત્યારે તે મૂંગો હોવાને કારણે કોઈને પોતાનું નામ કે અમારા ઘરનું સરનામું પણ નહોતો આપી શક્યો. તેની આ મૂંગા હોવાની લાચારી જ આજે અમારી અસલી ઓળખ બની ગઈ છે. તેના કાંડા પર આ જન્મજાત કાળું નિશાન છે જે અમે ક્યારેય ભૂલી શકીએ તેમ નથી. કુદરતે અમારી પ્રાર્થના સાંભળી લીધી અને અમને અમારા ખોવાયેલા કલેજાના ટુકડા સાથે ફરી મેળવી દીધા.
હરિપ્રસાદભાઈ આ સાંભળીને સ્તબ્ધ થઈ ગયા અને તેમની આંખોમાંથી પણ પસ્તાવાના અને આનંદના આંસુ વહી ગયા. તેમને યાદ આવ્યું કે ત્રણ વર્ષ પહેલાં એક પોલીસ ઓફિસર આ કાનજીને રસ્તા પર રડતી હાલતમાં મેળવીને આશ્રમમાં મૂકી ગયા હતા કારણ કે તે કંઈ બોલી શકતો નહોતો. કાનજી જે રોજ બારી પાસે બેસીને બહાર જોતો હતો, તે વાસ્તવમાં કોઈ અજાણ્યા લોકોની નહીં પણ પોતાના સગા માતા-પિતાના આવવાની રાહ જોતો હતો. બાળકના હૃદયનો એ પોકાર આજે ભગવાને સાંભળી લીધો હતો.
કાનજીને પણ ધીમે ધીમે બધી જૂની યાદો તાજી થઈ રહી હતી. તેણે પોતાની માતા માધવીબેનના આંસુ લૂછ્યા અને રાઘવભાઈના ગળામાં પોતાના નાના નાના હાથ નાખી દીધા. જે દીકરાને આખી જિંદગી કોઈ દત્તક લેવા તૈયાર નહોતું, તેને આજે શહેરના સૌથી અમીર માતા-પિતા પોતાના પલક પાવડે બેસાડીને લઈ જવા આવ્યા હતા. આખા આશ્રમનું વાતાવરણ અત્યંત ભાવુક થઈ ગયું હતું અને બધા લોકો તાળીઓ પાડવા લાગ્યા હતા.
કુદરતનો આ અદભુત અને સચોટ ન્યાય જોઈને હરિપ્રસાદભાઈએ ભગવાન સામે હાથ જોડ્યા. પૈસા, વૈભવ અને દુનિયાના તમામ સાધનો જે કામ ત્રણ વર્ષમાં નહોતા કરી શક્યા, તે એક માસૂમ બાળકની સાચી શ્રદ્ધા અને માતા-પિતાના અતૂટ પ્રેમે એક ક્ષણમાં કરી બતાવ્યું હતું. રાઘવભાઈ અને માધવીબેન પોતાના વ્હાલસોયા દીકરા આરવને લઈને આશ્રમની બહાર નીકળ્યા ત્યારે કાનજીએ છેલ્લી વાર એ જૂની બારી સામે જોયું અને તેના ચહેરા પર એક અનોખી તૃપ્તિ અને વિજયનું સ્મિત હતું.
જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.